Wanneer een herbruikbaar project stap voor stap tot stand komt: inzichten uit de samenwerking tussen Loopipak en de Belgische Spoorwegen
De overstap van wegwerpverpakkingen naar een herbruikbare oplossing is nooit louter een kwestie van de ene verpakking door de andere vervangen. In werkelijkheid brengt een hergebruikinitiatief organisatorische veranderingen, aangepaste werkgewoonten, retourprocessen, draagvlak binnen het team en de mogelijkheid met zich mee om het systeem te testen zonder de bestaande bedrijfsvoering te verstoren.
De samenwerking tussen Loopipak en NMBS illustreert dit op een zeer concrete manier. Vanaf het hervatten van het contact in het najaar van 2025 tot de voorbereiding van een pilot in het voorjaar van 2026 is het project stapsgewijs opgebouwd, met een methodische aanpak, luisterend oor en opeenvolgende aanpassingen. Dit is meer dan alleen productontwikkeling: het laat zien hoe een herbruikbare oplossing in de praktijk vorm krijgt, in een echte operationele omgeving, met alle bijbehorende beperkingen, validatiefasen en aanpassingsbehoeften.
Een concrete behoefte, die geleidelijk vorm moet krijgen
Loopipak en NMBS hebben eind oktober 2025 opnieuw contact opgenomen om een kwestie te bespreken die bij industriële en technische organisaties steeds meer aandacht krijgt: hoe kunnen bepaalde soorten wegwerpverpakkingen in terugkerende logistieke stromen worden vervangen zonder de bedrijfsvoering te verstoren?
Het duurde niet lang voordat hun interesse werd bevestigd. Uit een eerste videoconferentie bleek dat het project niet alleen draaide om de keuze voor een herbruikbaar zakje of tasje, maar vooral om inzicht te krijgen in het beoogde gebruik van het product, de bijbehorende beperkingen en de werkomgeving. Deze eerste stap leidde vanzelfsprekend tot de noodzaak van een uitgebreider overleg in de centrale werkplaats in Salzinnes.
Vanaf dit punt komt een belangrijk punt naar voren: om effectief te zijn, moet Loopipak zich profileren als een operationeel adviseur die kan helpen bij het opzetten van het project, en niet louter als leverancier van verpakkingen. Dit onderscheid maakt een wereld van verschil. Want bij een hergebruikproject gaat het niet alleen om de vraag „welk product moet er worden gekozen?“, maar ook om „hoe dit kan worden geïntegreerd in een praktische werkwijze, met teams, feedback, budgetbeperkingen en bestaande gewoontes?“
Een partnerschap dat in de praktijk is opgebouwd
Het locatiebezoek aan Salzinnes in december 2025 vormde een beslissende mijlpaal. Op dat moment werden de eisen voor drie soorten herbruikbare tassen vastgelegd, met het oog op een proefperiode van drie maanden. Het project begon toen vorm te krijgen.
Zoals vaak het geval is bij dit soort initiatieven, helpt dit bezoek de kloof te overbruggen tussen de oorspronkelijke plannen en een concreet werkkader. Door ter plaatse te overleggen, krijgen we meer inzicht in het gebruikspatroon, de beperkingen bij het gebruik en de verwachtingen ten aanzien van de duurzaamheid, maar ook in zeer praktische zaken met betrekking tot het inleveren van de tassen, de inzameling ervan en de herintegratie ervan in het systeem.
Na dit bezoek heeft Loopipak een offerte opgesteld voor drie prototypes en de ontwikkeling daarvan. De aanpak was duidelijk en helder: de technische specificaties werden gedetailleerd beschreven, de werking van de prototypes werd uitgelegd, de terug te verdienen ontwikkelingskosten werden geschetst en de volgende stappen werden gepresenteerd. Ook nu weer vorderde het project zonder overhaast te werk te gaan, maar ook zonder enige onduidelijkheid.
Tussen januari en februari 2026 worden de werkzaamheden aan de ontwikkeling van prototypes voortgezet. Deze fase is zeker niet onbelangrijk. Ze stelt ons in staat om de oplossing af te stemmen op de praktijk die we waarnemen, in plaats van een standaardformaat op te leggen. Het is ook een manier om het succes van de volgende stappen te waarborgen: voordat we de implementatie bespreken, moeten we eerst nagaan of de oplossing daadwerkelijk voldoet aan de beoogde gebruiksscenario’s.
De teams vanaf de eerste fasen erbij betrekken
De herbruikbare tassen worden aan het team voor de afhandeling van bestellingen van onderhoudsonderdelen gepresenteerd. De teamleden bekijken ze, uiten hun bedenkingen over de verandering, stellen vragen en brengen mogelijke problemen ter sprake.
Deze fase is essentieel in een hergebruikproject. Dankzij de feedback van de gebruikers kan al in een vroeg stadium worden vastgesteld wat de acceptatie kan bevorderen of juist belemmeren: gebruiksgemak, leesbaarheid, robuustheid, opbergmogelijkheden, teruggave van de zakjes of integratie in de werkgewoonten.
Voor Loopipak zijn deze opmerkingen geen belemmeringen, maar onmisbare elementen om de oplossing te verbeteren. Elke vraag, elk voorbehoud en elke geuite moeilijkheid wordt een kans om aanpassingen door te voeren. Juist deze collectieve opbouw maakt het mogelijk om een idee om te zetten in een systeem dat daadwerkelijk bruikbaar is voor de teams.
Het doel blijft duidelijk: het gebruik van wegwerpartikelen geleidelijk terugdringen en tegelijkertijd een realistische oplossing ontwikkelen die begrijpelijk is en aansluit bij de behoeften van de mensen die er dagelijks gebruik van zullen maken.
Verder dan de tas: een alomvattende aanpak
Dit project laat vooral zien dat de waarde die Loopipak biedt verder reikt dan het product zelf.
In februari 2026 werd een implementatieplan ingediend om het proces te structureren, de teruggave van de tassen te waarborgen en hergebruik in de bestaande werkprocessen te integreren. Dit soort document speelt een centrale rol in het welslagen van een proefproject. Het helpt om van een goed idee een toetsbaar systeem te maken. Wie gebruikt de tassen? Hoe worden ze ingezameld? Wie sorteert ze? Waar worden ze opgeslagen? Hoe kunnen we verlies voorkomen? Welke rol speelt het magazijnpersoneel? Hoe kunnen we de relevante teams hierbij betrekken?
Tegelijkertijd wordt een kosten-batenanalyse gepresenteerd. Deze analyse heeft een tweeledig nut. Enerzijds biedt ze een objectieve beoordeling van het project die verder gaat dan louter intuïtieve milieubeschouwingen. Anderzijds brengt ze een belangrijke les naar voren: bij een herbruikbaar systeem zijn niet alleen de kosten van de tas van belang, maar ook de omloopsnelheid ervan. Hoe sneller, overzichtelijker en gestructureerder het retourproces verloopt, hoe rendabeler de investering wordt.
De samenwerking tussen Loopipak en NMBS illustreert dit op een zeer concrete manier. Vanaf het hervatten van het contact in het najaar van 2025 tot de voorbereiding van een pilot in het voorjaar van 2026 is het project stapsgewijs opgebouwd, met een methodische aanpak, luisterend oor en opeenvolgende aanpassingen. Dit is meer dan alleen productontwikkeling: het laat zien hoe een herbruikbare oplossing in de praktijk vorm krijgt, in een echte operationele omgeving, met alle bijbehorende beperkingen, validatiefasen en aanpassingsbehoeften.
Deze fase benadrukt ook een ander belangrijk aspect van de aanpak van Loopipak: de zorgen van de klant serieus nemen en deze vertalen naar concrete aanpassingen. Zo stelt het team bijvoorbeeld voor om het L-prototype aan te passen en de etikettering te verbeteren om het gebruik in de praktijk te stimuleren. Met andere woorden: succes hangt niet alleen af van de duurzaamheid van de tas, maar ook van de zichtbaarheid ervan in de werkomgeving en het gebruiksgemak bij de dagelijkse werkzaamheden.
Meten, afstellen, de proefvlucht voorbereiden
In maart 2026 werden de monsterzakken verzonden en werd een vergelijkende LCA van de twee formaten gedeeld. Uit deze analyse bleek een aanzienlijke verbetering op het gebied van CO₂-uitstoot en de totale milieu-impact. Zonder de resultaten te overdrijven, levert deze stap een belangrijk element op: het biedt het project een referentiepunt voor metingen, wat nuttig is om de voordelen van de oplossing objectief te beoordelen in het besluitvormingsproces.
Maar ook hier wordt het project niet als van tevoren “binnen” gepresenteerd. Het doorloopt nog steeds het normale interne en budgettaire goedkeuringsproces. Er is wel interesse in de oplossing, maar die past in het gebruikelijke ritme van een gestructureerde organisatie. Dat hoort nu eenmaal bij dit soort samenwerkingen.
In april 2026 biedt een follow-up de gelegenheid om de voortgang van de PoC opnieuw te bekijken. Vervolgens bevestigt de contactpersoon half april dat het project in Salzinnes is goedgekeurd en dat de bestelling binnenkort zal volgen. Dit moment markeert een belangrijke mijlpaal: de pilot gaat de fase van operationele voorbereiding in.
Loopipak neemt vervolgens contact op met Hervé Vanderhoeven om de praktische details te regelen: de planning, de logistiek ter plaatse, de afstemming met meubelleveranciers en eventuele aanpassingen. Deze aanpak getuigt van een serieuze werkwijze. Zodra de goedkeuring is verkregen, houdt het werk niet op bij de bestelling. De daadwerkelijke testomstandigheden moeten nog worden voorbereid.
Met dit in gedachten zou een klein formaat iets omhoog kunnen worden geplaatst, zodat het gemakkelijker te openen is. Dit ogenschijnlijk kleine detail zegt veel over de aanpak die we hebben gekozen: voortdurende verbetering is gebaseerd op het daadwerkelijke gebruik. Het zijn vaak juist deze praktische aanpassingen die het verschil maken tussen een proefproject dat louter wordt gelanceerd en een project dat echt door de teams wordt omarmd.
Wat is de huidige stand van zaken bij het project?
In juni 2026 is de productie van de zakjes voor de pilot volop aan de gang. Het project gaat daarmee over van de voorbereidingsfase naar de operationele uitrol binnen een duidelijk afgebakende testomgeving.
Dit is een bijzonder interessante fase, omdat ze laat zien hoe een succesvolle transitie er in de praktijk uitziet: stap voor stap vooruitgaan via een pilot, binnen een afgebakende scope, met een goed voorbereide organisatie, aangepaste formaten en een helder evaluatiekader.
De testfase op het terrein draait niet alleen om het in gebruik nemen van herbruikbare zakjes. Ze biedt ook de kans om te leren, te observeren, bij te sturen en te valideren wat in de praktijk daadwerkelijk werkt.
Deze fase vormt bovendien het meetmoment van het project, waarbij de operationele prestaties, de economische haalbaarheid en de milieu-impact concreet worden geëvalueerd.
Hoe deze samenwerking andere organisaties zou kunnen inspireren
Dit project laat in de eerste plaats zien dat een serieuze aanpak van hergebruik in de loop van de tijd tot stand komt. Soms zijn er vervolgstappen, herformuleringen, documentatie, geruststelling en aanpassingen nodig. Doorzettingsvermogen is essentieel, maar het moet strategisch blijven en rekening houden met het tempo van de klant.
Hieruit blijkt ook dat een herbruikbaar project nooit uitsluitend op de verpakking berust. Het succes hangt net zo goed af van de integratie in de werkprocessen als van het product zelf. Het inleveren van tassen, de organisatie ter plaatse, de bewegwijzering, de rol van de operationele teams en de duidelijkheid van het proces zijn net zo cruciaal als het technische ontwerp.
Ten slotte laat deze samenwerking zien hoe waardevol een proefaanpak kan zijn. Door het initiatief binnen een specifiek kader met één of twee teams uit te proberen, kunnen we ervan leren zonder het project te veel bloot te stellen. Dit is vaak de beste manier om van een idee een geloofwaardig initiatief te maken en het vervolgens op grotere schaal uit te rollen als de omstandigheden daarvoor gunstig zijn.
Conclusie
De samenwerking tussen Loopipak en NMBS gaat niet alleen over een voltooide uitrol. Het gaat om iets dat nog veel belangrijker is: hoe een hergebruikinitiatief serieus wordt aangepakt.
Door middel van gesprekken, locatiebezoeken, prototypes, analyses en aanpassingen kreeg het project geleidelijk vorm, vanuit een eenvoudige overtuiging: wil een herbruikbare oplossing werken, dan moet deze worden ontworpen in samenwerking met de mensen ter plaatse, en niet los van hen.
Voor organisaties die op een praktische manier het gebruik van wegwerpverpakkingen willen terugdringen, biedt deze aanpak een concreet stappenplan. Begin met een proefproject, neem de tijd om de werkwijze te doorgronden, test, meet, pas aan en bied ondersteuning: zo ontstaan vaak de meest solide projecten.
Van concept tot proefproject: hoe NMBS en Loopipak een project hebben opgezet