Lange tijd werd het recyclen van plastic aangeprezen als de voor de hand liggende oplossing voor het probleem van verpakkingsafval.
In de logistieke sector was dit een geruststellend idee: bedrijven konden gewoon doorgaan met het gebruik van rekfolie, wegwerphoezen en beschermende verpakkingen voor eenmalig gebruik, mits deze aan het einde van hun levensduur werden gesorteerd en gerecycled.
Maar vandaag de dag stuit deze manier van denken op zijn grenzen. Want in werkelijkheid gaat het niet alleen om wat er met plastic gebeurt nadat het is gebruikt.
De echte vraag is in de eerste plaats: waarom wordt er in de logistiek zoveel wegwerpverpakkingsmateriaal gebruikt?
En in dat opzicht komt recycling te laat.
In feite geeft de Europese Unie in haar afvalhiërarchie voorrang aan preventie en hergebruik boven recycling. Met andere woorden: hoewel recycling nuttig is, staan afvalpreventie en het verlengen van de levensduur van een product bovenaan de prioriteitenlijst.
1. Recycling vindt plaats nadat het afval al is geproduceerd
Dit is de eerste beperking, en ongetwijfeld de belangrijkste.
Recycling houdt in dat materialen worden verwerkt nadat ze zijn gebruikt.
Maar in de logistiek begint het probleem al veel eerder:
- Herhaaldelijke aankopen van wegwerpverpakkingen
- Continue toevoer van plastic folie
- Extra verwerking
- Opslag van voorraden
- Afvalscheiding
- Afvalvervoer
- Voortdurende aanschaf van nieuwe beschermingsmiddelen
Met andere woorden, zelfs wanneer plastic wordt gerecycled, zijn de volgende stappen al gezet:
- Maak het
- Koop het
- Gebruik het maar één keer
- Haal het op
- Sorteer het
- Pak het aan
Recycling maakt dus geen einde aan de wegwerpcultuur. Het verzacht slechts enkele van de gevolgen ervan.
In een efficiëntere logistieke aanpak is het doel echter niet langer alleen om afval effectiever te beheren, maar om de hoeveelheid afval al bij de bron te verminderen.
2. Niet alle kunststoffen in de logistieke sector zijn zo goed recyclebaar als men denkt
In de praktijk is de werkelijkheid vaak ingewikkelder dan de retoriek doet vermoeden.
In theorie kan plastic worden gerecycled
In de praktijk hangt de recyclebaarheid ervan af van tal van factoren:
- De staat ervan na gebruik
- De netheid ervan
- Materiaalcombinaties
- De aanwezigheid van etiketten, kleefstoffen of verontreinigingen
- De kwaliteit van het afvalscheiden op de werkplek
- Het bestaan van daadwerkelijk functionerende toeleveringsketens
Dit geldt met name voor bepaalde soorten flexibele verpakkingen of verpakkingen die zeer gevoelig zijn voor de belasting tijdens het transport.
Het resultaat: er bestaat een aanzienlijk verschil tussen het „recyclebare“ plastic dat op de verpakking wordt vermeld en het plastic dat daadwerkelijk onder de juiste omstandigheden wordt gerecycled.
Meer in het algemeen wijst het Europees Milieuagentschap erop dat er in Europa nog steeds te veel afval wordt geproduceerd en te weinig wordt gerecycled, terwijl uit zijn werkzaamheden op het gebied van de circulaire economie blijkt dat een strategie die uitsluitend op recycling is gebaseerd, niet voldoende zal zijn om een werkelijk circulaire economie tot stand te brengen.
3. Bij recycling wordt geen rekening gehouden met de verborgen logistieke kosten
Dit is vaak het moment waarop bedrijven de zaken anders gaan zien.
Als je alleen naar de aankoopprijs van plastic verpakkingen kijkt, lijken wegwerpartikelen nog steeds „eenvoudig“ en „voordelig“.
Maar in werkelijkheid liggen de totale kosten veel hoger.
Er moet rekening worden gehouden met het volgende:
- Duur van het inpakken van pallets
- Terugkerende aankopen van verbruiksartikelen
- Artikelen die niet op voorraad zijn
- Goederenbehandeling
- Afvalbeheer
- Opslagruimte
- Operationele incidenten
- Indirecte milieukosten
- Teams toewijzen aan taken met een lage toegevoegde waarde
Simpel gezegd: het recyclen van wegwerpverpakkingen maakt het logistiek gezien niet efficiënt.
Het mag blijven staan:
- Tijdrovend
- Op de lange termijn duur
- Niet erg ergonomisch
- Afvalproducent
- Niet erg geschikt voor terugkerende transacties
4. De logistiek heeft behoefte aan oplossingen die zijn ontworpen voor het verplaatsen van goederen, niet alleen voor het sorteren ervan
Daar wordt de verandering in aanpak cruciaal.
Bij het ontwerpen van effectieve logistieke verpakkingen mag niet alleen rekening worden gehouden met het einde van de levensduur ervan.
Het moet geschikt zijn voor herhaald gebruik.
De juiste vraag is dus niet langer:
“Kan deze verpakking worden gerecycled?”
Maar veeleer:
“Is er een manier om te voorkomen dat we bij elke verzending een nieuwe moeten gebruiken?”
Dat is het belangrijkste verschil tussen een aanpak gericht op afvalbeheer en een aanpak gericht op logistiek ontwerp.
Met een goed ontworpen, herbruikbare oplossing kunt u meerdere aspecten tegelijk aanpakken:
- Vermindering van het afvalvolume
- Daling van het aantal terugkerende aankopen
- Hogere verwerkingssnelheid
- Verbeterde standaardisatie van werkprocessen
- Betrouwbaardere bescherming voor goederen
- Meer inzicht in de personeelsroulering
- Integratie in een circulair logistiek systeem
5. In de logistiek is georganiseerd hergebruik het echte alternatief
Recycling blijft de moeite waard.
Het zou absurd zijn om iets anders te beweren.
Maar dat volstaat niet langer als kernstrategie.
Waarom?
Omdat het de aard van logistieke activiteiten niet wezenlijk verandert.
Hergebruik daarentegen verandert de hele aanpak:
- We vervangen terugkerende aankopen door afwisselend gebruik
- We verminderen onze afhankelijkheid van verbruiksartikelen
- Wij zien verpakkingen als een middel om processen te stroomlijnen
- We integreren duurzaamheid in onze bedrijfsstructuur
- Wij maken een consistentere aanpak mogelijk op het gebied van CO₂-voetafdrukberekeningen, levenscyclusanalyses (LCA) en afvalvermindering
Deze aanpak sluit ook aan bij de Europese afvalhiërarchie, waarin preventie en voorbereiding op hergebruik voorrang krijgen boven recycling.
Met andere woorden: in de logistiek pakt recycling de gevolgen aan; hergebruik pakt de oorzaak aan.
6. Wat bedrijven zich nu moeten afvragen
Tegenwoordig gaat het niet meer alleen om het milieu.
Het is ook strategisch.
Bedrijven moeten zich afvragen:
- Hoeveel plastic afval produceren hun afvalstromen eigenlijk?
- Hoeveel kosten wegwerpproducten hen over de gehele levenscyclus?
- Voor welke zendingen zou kunnen worden overgestapt op herbruikbare verpakkingen?
- Als hun retourlogistiek al gedeeltelijk is opgezet
- Welke voordelen zouden ze kunnen behalen door hun verpakkingen te standaardiseren?
Want zolang we alleen in termen van ‘recycleerbaarheid’ denken, blijven we gevangen in een lineair model.
We consumeren, we gooien weg, we sorteren en we beginnen opnieuw.
Als we daarentegen kijken naar herbruikbare verpakkingen, retourlogistiek, de optimalisatie van interne werkprocessen en de totale eigendomskosten, beginnen we de logistiek zelf te transformeren.
Conclusie: Betere recycling neemt niet weg dat we minder moeten consumeren
Het recyclen van plastic blijft een belangrijke rol spelen.
Maar in de logistiek kan het niet langer als de belangrijkste oplossing worden gepresenteerd.
Omdat het te laat komt.
Omdat het impulsaankopen niet ontmoedigt.
Omdat er geen rekening wordt gehouden met verborgen kosten.
Omdat het op zichzelf niet voldoet aan de eisen op het gebied van prestaties, circulariteit en afvalvermindering.
De echte verandering zit hem in de overgang van een focus op het einde van de levensduur naar een focus op het gebruik.
Dat is nu verleden tijd: hoe kunnen we meer recyclen?
Maar: hoe kunnen we minder weggooien, meer hergebruiken en slimmere processen ontwerpen?
Bij Loopipak zijn we ervan overtuigd dat de oplossing niet pas begint wanneer verpakkingen afval worden.
Het begint op het moment dat we besluiten dat dit niet bij elke zending mag gebeuren.
Maak een afspraak en ontdek de Loopipak-oplossingen voor uw bedrijf
Een afspraak boeken
+32 470/876.641
Waarom plasticrecycling in de logistiek niet langer voldoende is